Heavy Mental « Kωνσταντίνος Κωστούρος
  • Κατηγορίες





    Links

  • Aρχείο ‘Heavy Mental’ κατηγορίας

    Σ΄ευχαριστώ τόσο πολύ, θα τα ξαναπούμε.

    28.03.2016

    post2

    Φωτογραφία από το δρώμενο.

    Το «Γύρω από τη Φωτιά» στο «Ίδρυμα Θεοχαράκη» έσβησε πριν λίγες μέρες. Να σου πω την αλήθεια αυτή ήταν μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της ζωής μου. Είχα χρόνια να δουλέψω τόσο πολύ και τόσο εντατικά. Αν συνυπολογίσεις μάλιστα όλες τις άλλες υποχρεώσεις που έχουν να κάνουν με το βιοπορισμό και την οικογένεια ο κόπος ήταν πολύ μεγάλος για τα δικά μου μέτρα.

    Βέβαια, δεν ήταν εύκολο για κανέναν μας. Ποτέ δεν είναι. Οι συνεργάτες μου που είναι συνάμα φίλοι και δικοί μου άνθρωποι, έδωσαν την ψυχή τους αλλά μακάρι να ήταν μόνο αυτό! Έδωσαν και άλλα πιο «ευτελή». Έδωσαν απλήρωτο κόπο και τέχνη, ώρες μακριά από τις οικογένειες τους, ώρες από την ξεκούραση τους, χρήματα για μετακινήσεις, προετοιμασίες και ότι άλλο που ποτέ δεν αναφέρεται στις «καλλιτεχνικές ευχαριστίες» μιας που το «την ψυχή τους», θεωρητικά τουλάχιστον, υπερκαλύπτει την «καθημερινότητα».

    Είναι όμως αυτή η καθημερινότητα που ξεπερνάμε για να μπορέσουμε να παράγουμε έργο. Αν λοιπόν, παρά τις υποχρεώσεις και το τρέξιμο πιάνουμε το πινέλο, ανεβαίνουμε στο σανίδι για πρόβα ή γράφουμε λογοτεχνία, είναι γιατί έχουμε την πίστη ότι αυτό που θα βγει τελικά, θα είναι αποτέλεσμα μιας προσπάθειας να επικοινωνήσουμε κάτι σημαντικό, κάτι που θα σπρώξει το μυαλό και την καρδιά των ανθρώπων ένα βήμα πιο πέρα.

    Σε αυτές τις τρεις μέρες μας είδαν πολλοί και υπήρξαν στιγμές, όταν η δράση κορυφωνόταν στο δρώμενο, που έβλεπα στα μάτια των θεατών αυτό το «κάτι» που με έκανε να νιώθω ότι τα καταφέραμε. Τότε, ήθελα να αγκαλιάσω κάθε έναν ξεχωριστά, θεατές και συνοδοιπόρους και να φωνάξω ευχαριστώ!

    Δεν θα σου πω ότι μετά το δρώμενο έφευγαν όλοι τρισευτυχισμένοι, θα σου πω όμως ότι είδα ανθρώπους να βουρκώνουν από συγκίνηση, άλλους να προβληματίζονται, και άλλους να θαυμάζουν αυτό που είδαν χωρίς να χρειάζεται να ρωτήσουν για «να καταλάβουν». Αυτούς τους τελευταίους τους χάρηκα ιδιαίτερα, γιατί νιώθω ότι τους «χτυπήσαμε» εκεί που η τέχνη (ως επί το πλείστον) οφείλει να στοχεύει· στο θυμικό, στο συναίσθημα, στο ασυνείδητο και όχι στη λογική. Όχι ότι είναι κακό να «καταλάβεις» αλλά δεν είναι προαπαιτούμενο. Φυσικά είδα και άλλους που απλά προσπέρασαν αδιάφοροι αλλά και αυτούς τους σέβομαι απόλυτα. Δεν μπορείς να αρέσεις σε όλους αλλά εγώ θέλω να προσπαθώ. Ποιος ξέρει; Ίσως την επόμενη φορά. Όσο ουτοπικό και να ακούγεται αυτό, το λέω ειλικρινά, θα συνεχίσω να προσπαθώ!

    Υπάρχουν όμως πολλά να γίνουν ακόμα. Θα προσπαθούμε ξανά και ξανά γιατί ασχέτως αν τα καταφέρνουμε ή όχι, σκοπός μας πάντα πρέπει να είναι να μετριόμαστε με το σημαντικό. Ελπίζω κάποτε να γυρίσουμε το κεφάλι προς τα πίσω και να δούμε ότι αφήσαμε κάτι, ίσως και λίγο παραπάνω από μια στιγμή.



    Για εκείνη, μια μέρα σαν κι αυτή.

    15.03.2016

    03-Int-dit2

     

    Την Τετάρτη το βράδυ στις εννιά ανεβαίνει για τελευταία φορά το «Γύρω από τη Φωτιά» στο «Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών & Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη». Την ίδια μέρα το ημερολόγιο θα δείχνει 16 Μαρτίου 2016 και πριν από 25 ακριβώς χρόνια, όταν ακόμα ήμασταν παιδιά, φιληθήκαμε για πρώτη φορά με τη γυναίκα που αγαπώ.

    Όλα αυτά τα χρόνια, ότι είμαι, ότι έκανα, το έκανα μαζί της. Μαζί της τελείωσα το σχολείο, μαζί της έμαθα το σώμα μου, μαζί της πέρασα στη Σχολή Καλών Τεχνών, μαζί της αποφοίτησα, μαζί της πήγα στρατό, μαζί έπιασα δουλειά, μαζί έκανα παιδιά, μαζί ζωγράφισα, ονειρεύτηκα, πορεύτηκα, ζω μέχρι σήμερα.

    Όταν για της ανάγκες του «Γύρω από τη Φωτιά» αποφάσισα ότι ήθελα να φτιάξω μια φιγούρα ζωγραφισμένη μέσα απ’ τη σκουριά, πλασμένη ξανά και ξανά μέχρι όλες να γίνουν ένα, δεν χρειάστηκε να πάω μακριά· σκέφτηκα αμέσως εκείνη. Βλέπεις για μένα, είναι τα πάντα που η λέξη άνθρωπος σημαίνει. Το πρόσωπο, το σώμα, η παρουσία της, είναι το δικό μου πρότυπο, το μέτρο για κάθε άλλη γυναικεία φιγούρα.

    Σήμερα που οι ζωγραφιές μου πάνε καλά και τις βλέπει τόσος κόσμος, σήμερα που σε αγαπώ όσο ποτέ, σήμερα που το δρόμο μου τον βλέπω μόνο μαζί σου, το μόνο που θέλω είναι να είμαι εδώ να σε κοιτώ και να σε αγγίζω, για άλλα 25 χρόνια, για όσο μου απομένει.

    Σ΄αγαπώ.



    Γύρω από τη φωτιά

    08.03.2016

    Poster mikro

    Την Τετάρτη 2 Μαρτίου 2016 άνοιξε  το εικαστικό – θεατρικό δρώμενο που μαζί με τους συνεργάτες μου ετοιμάσαμε και έχει τίτλο «Γύρω από τη φωτιά», στο «Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών & Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη».

    Δύο χρόνια μετά από το «Πως Είναι Να Γυρνάς» συνεχίζουμε τη δική μας επιστροφή, προσκαλώντας στον επόμενο σταθμό του νόστου, εκεί όπου ο τράγος γυρνά το κεφάλι και αντικρίζει τους ανθρώπους –μέσα του και έξω απ’ αυτόν, θύματα και θύτες– λίγο προτού κυλήσει στο βύθισμα της φωτιάς.

    Στο δελτίο τύπου προσθέτουμε:

    Κάθε κοινότητα, σε κάθε εποχή, είχε τους δικούς της αποδιοπομπαίους τράγους, ιστορικούς ή επινοημένους, πάντοτε παρόντες στην πολιτισμική αφήγηση.

    Το εικαστικό-θεατρικό δρώμενο Γύρω από τη φωτιά αποτελεί μια καλλιτεχνική σύμπραξη: ζωγραφική, λογοτεχνία, μουσική, θέατρο και περφόρμανς ενώνονται σ’ έναν χορό γύρω από τη φωτιά του ίδιου αυτού ερωτήματος: πώς μπορούμε να διαχειριστούμε την ιστορική μας τάση για παραγωγή εξιλαστήριων θυμάτων;

    Δύο φωνές ενσαρκώνουν έναν μονόλογο. Η μέσα και η έξω φωνή του ίδιου ανθρώπου παλεύουν να συναντηθούν. Αδιάκοπα μετεωρισμένες ανάμεσα στους ρόλους του θύτη και του θύματος, ψάχνουν τα λόγια που θα εισακουστούν και την ακρόαση που θα ξυπνήσει την αυτογνωσία..

    Αντλώντας, μεταξύ άλλων, από τους επίκαιρους στοχασμούς του Rene Girard, το δρώμενο επιζητά την προσαρμογή του ερωτήματος στη συγχρονία: τι μπορεί να σημαίνει κατήγορος και τι κατηγορούμενος στη μεταμοντέρνα ιερά εξέταση, εκείνη που ορίζει σήμερα την ενοχή, τα θύματα και τις κοινωνικές πυρές τους;

    Θα χαρώ πολύ να σας δω εκεί!

    Πληροφορίες:
    Γύρω από τη φωτιά
    Εικαστικό – Θεατρικό Δρώμενο
    Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών & Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη
    2, 9 και 16 Μαρτίου (21:00-22:00)
    Επικοινωνία: 2103611206 – www.thf.gr/
    Είσοδος: 10 ευρώ
    F/b: www.facebook.com/events/1691148814471200/

    Συντελεστές:
    Ζωγραφική – Εγκατάσταση – Γενική επιμέλεια: Κωνσταντίνος Κωστούρος
    Κείμενο: Δημήτρης Τανούδης
    Ερμηνείες: Μαριλίζα Χρονέα, Τάσος Ράπτης
    Μουσική: Άκης Μπογιατζής
    Πιάνο: Θοδωρής Πιστιόλας
    Δραματουργία: Κ. Κωστούρος, Μ. Χρονέα, Τ. Ράπτης
    Κίνηση: Μάρθα Πασακοπούλου
    Κοστούμια: Άννα Μαγουλιώτη



    Το δράμα του διανοητή, που ερωτεύεται το κοινό που τον αγκάλιασε.

    15.11.2014

     

    Νομίζω πως τώρα τελευταία γράφω μόνο για πράγματα που με στεναχωρούν πολύ ή με θυμώνουν, υποθέτω ότι είναι κάτι σαν αντίδοτο. Βλέπεις έχω αρχίσει να συνηθίζω την κατάσταση των ανθρώπων που βλέπω γύρω μου. Η φτώχεια, η αγωνία, η στενοχώρια και η αδικία είναι πια μέρος του τοπίου.

    Και στενοχωριέμαι ακόμα περισσότερο όταν βλέπω ανθρώπους με κύρος και δημόσιο λόγο να προσπαθούν να με πείσουν «να πάω μπροστά» παραβλέποντας τα παραπάνω. Να προσπαθούν να με πείσουν ότι αυτό που ζούμε δεν είναι δα και τραγικό, ότι έχει ξανασυμβεί, ότι παλιά ήταν χειρότερα και ότι κάποιου είδους «ομαδική ενδοσκόπηση» θα φέρει κάποτε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα και θα γίνουμε όλοι καλύτεροι άνθρωποι.

    Για ακόμα μια φορά, θαυμαστές έννοιες όπως το μέτρο, η κριτική σκέψη ή ο αναστοχασμός· «εργαλεία» πανανθρώπινα και απαραίτητα για όλους (και για καθημερινή χρήση φυσικά), γίνονται σήμερα σημαία. Τώρα που είναι προφανές ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η κοινωνική αδικία, δείχνει περίεργο να λέγεται ότι θα πάμε μπροστά δίνοντας πρώτη προτεραιότητα σε ένα «μεσσιανικό όραμα αυτοβελτίωσης». Υποτιμώντας μάλιστα την κατάσταση που σήμερα βιώνει τουλάχιστον το ένα τρίτο των ανθρώπων που ζουν σε αυτόν τον τόπο.

    Λυπάμαι αλλά συνήθως οι εξαθλιωμένοι δεν παλεύουν για τίποτα, η επιβίωση είναι η πρώτη τους προτεραιότητα. Όταν δε, χρειαστεί να παλέψουν γι΄ αυτή μέσα σε ένα χυδαίο περιβάλλον, τόσο χειρότεροι γίνονται. Οι εξαθλιωμένοι δεν «διαλογίζονται», απλά προσπαθούν να τα φέρουν βόλτα με οποιοδήποτε τίμημα.

    Κανείς δεν αμφισβητεί τη χρησιμότητα της ενδοσκόπησης, της ευταξίας, της νομιμότητας, αλλά και της επαναστατικότητας απέναντι στην αδικία, της κοινωνικής πάλης, της απόδοσης ευθυνών ή ότι άλλο. Αν όμως για κάτι κρινόμαστε τούτες τις ώρες είναι για το ποιο από τα παραπάνω προτείνουμε ως κύριο, ποιο από τα παραπάνω είναι το βασικό μέλημα μας για να ξεκολλήσουμε από τον βούρκο.

    Και κάτι άλλο. Γιατί τόση απαξίωση για αυτό που κάποιοι από τους συμπολίτες μας περνούν σήμερα; Νομίζω ότι είναι μια απαξίωση που έχει τη ρίζα της σε μια βαθιά απόρριψη του είναι των συνανθρώπων μας. Ακούω τώρα τελευταία συχνά ότι «αν η προηγούμενες γενιές που πέρασαν πολέμους, ξεριζωμούς και φτώχεια άκουγαν εμάς σήμερα να μιλάμε για κρίση θα γελούσαν». Ποιοι θα γελούσαν; Αυτοί που πέρασαν τόσα πολλά, αυτοί που πάλεψαν μια ζωή για την αξιοπρέπεια τους, δούλεψαν, μόχθησαν για την οικογένεια τους και ένα σπίτι; Αυτοί θα έβλεπαν τα παιδιά τους να χάνουν το δικό τους σπίτι, τη δουλειά τους και την αξιοπρέπεια τους και θα γελούσαν; Θα «γελούσαν» βλέποντας ότι όλες οι θυσίες που έκαναν προκειμένου τα παιδιά και τα εγγόνια τους να έχουν μια αξιοπρεπή μόρφωση και ζωή κινδυνεύουν να πάνε στα σκουπίδια; Θα γελούσαν γιατί αυτοί πέρασαν χειρότερα; Αν το έκαναν θα ήταν αμετροεπείς, επαρμένοι και αναίσθητοι. Γιατί η γενιά μας μπορεί να μην είναι στη θέση τους, αλλά γι΄ αυτό ακριβώς πάλεψαν εκείνοι, για να μην ξαναγυρίσουμε εκεί.

    Και όλα αυτά από πνευματικούς ανθρώπους (και) με αριστερό παρελθόν (όσο νεφελώδης και γενικός μπορεί να θεωρηθεί αυτός ο χαρακτηρισμός). Ανθρώπους που απαξιώνουν τις όποιες διαμαρτυρίες, απορρίπτουν τις όποιες ριζοσπαστικές λύσεις προτείνονται και προκρίνουν ένα μοντέλο σιωπηλούς αποδοχής της κατάστασης και προσπάθειας να σωθεί «ότι μπορεί να σωθεί», αποδεχόμενοι την καταστροφή ως κάποιου είδους μοίρα που προκύπτει από τη συλλογική μας ανεπάρκεια. Άνθρωποι που ενώ υπηρέτησαν την (ουτοπική αν θες) έννοια της κοινωνικής δικαιοσύνης, βλέπουν τη λύση σε μια κάστα ελίτ πλούσιων και επιτυχημένων, ευαίσθητων και φιλάνθρωπων, που φυσικά δεν θα αλλάξουν τις δομές που τους κατέστησαν ελίτ αλλά είναι διατεθειμένοι να κάνουν φιλανθρωπικό έργο για να σταθεί ο τόπος στα πόδια του. Κι ας έχει ήδη χάσει ο τόπος το ένα του πόδι.

    Έχεις ακούσει ότι η δουλειά του φιλόσοφου είναι μοναχική. Ακόμη όμως και ο ποιο μοναχικός από αυτούς, συνήθως ότι κάνει, το κάνει για να αφορά τους άλλους. Η αγάπη του κόσμου δεν είναι αμελητέα από κανέναν. Κάποιοι από αυτούς την κατακτούν, κάποιοι άλλοι όχι. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις που κάποιος στοχεύει σε ένα κοινό αλλά προσελκύει κάποιο άλλο. Οι διανοητές συνήθως ξεκινούν με στόχο να ερμηνεύσουν ή να εκφράσουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα ανθρώπων απλών. Πολλοί από αυτούς είναι κληρονόμοι των ανθρώπων που τάχα θα γελούσαν σήμερα και προσπαθούν να απευθυνθούν σε ένα κοινό ανάλογο του περιβάλλοντος τους. Κάνουν έργο, αμφισβητούν τις υπάρχουσες δομές και πρωτοπορούν στον τομέα τους.

    Δυστυχώς όμως, η μοίρα της πρωτοπορίας είναι να αγκαλιάζεται πρώτα από αυτές τις δομές που προσπαθεί να αναθεωρήσει. Βλέπεις, αυτός είναι ο τρόπος των «δομών» να γαντζώνονται στις θέσεις τους. Να βρίσκουν και να αγκαλιάζουν ότι αξιόλογο (ή να «φτιάχνουν» αυτό που εκείνες βαφτίζουν ως αξιόλογο).

    Οι «απλοί άνθρωποι», σπάνια έχουν τέτοιες ανησυχίες. Κάποιοι από αυτούς, τους «καθημερινούς ανθρώπους», μπορεί να δουν μέσα σε κάποιο έργο ή κάποια σκέψη τον εαυτό τους, αλλά η μεγάλη αναγνώριση και η υποστήριξη έρχεται από τις ελίτ. Αλλιώς είναι σχεδόν αδύνατον το έργο να απευθυνθεί σε μεγάλη κλίμακα και ο δημιουργός να εισπράξει την αναγνώριση που κατά βάθος επιθυμεί.

    Τότε όμως είναι που έρχεται και η μεγάλη δραματική στροφή. Κάποιος που ξεκίνησε με σκοπό να συνομιλήσει να εκφράσει ή να ερμηνεύσει τον διπλανό του, την καταγωγή του και τα βιώματα του, γίνεται εκφραστής της ελίτ που τον αγκάλιασε. Εκεί βρίσκει κατανόηση, εκεί υποστήριξη εκεί τα μέσα (υλικά και ψυχολογικά) για να μπορεί να συνεχίσει.

    Τίποτα καινούριο, μας αρέσει ή όχι όλα αυτά είναι ανθρώπινα.

    Όσο θυμάμαι τον εαυτό μου πάντα ένιωθα να ζω την εποχή του κυνισμού. Όταν ήμουν ποιο μικρός, ήταν «ο κυνισμός της ευημερίας». Ευημερία με κάθε κόστος από όποιον την μπορεί. Σήμερα ο κυνισμός της ευημερίας δεν είναι της μόδας αλλά επιβιώνει σε πιο «ευαίσθητη» μορφή. Τώρα έχει τη μορφή του οικονομικού μονόδρομου της εξαθλίωσης αλλά και της απαραίτητης, φυσικά, φιλανθρωπίας που έρχεται μετά για να «εξισορροπήσουν» τα πράγματα.

    Όταν λοιπόν έρχεσαι κατά πρόσωπο με τον κυνισμό έχεις δυο επιλογές. Η μια να πεις «τι να κάνουμε έτσι λειτουργεί το σύστημα θα ενσωματωθώ και θα προχωρήσω με ότι ελπίδες έχω να επιβιώσω» και η άλλη να πεις «Τι; Γιατί; Ως πότε; Θα κάνω ότι μπορώ ώστε να μην είμαι μέρος αυτής της ιστορίας».

    Μη γελιέσαι πάντως, στο παραπάνω δίλημμα οι περισσότεροι θα λιώσουμε στη μέση.

    Kalo kouragio.



    Στο παζάρι των ρακοσυλλεκτών.

    20.05.2014

    pazari 1

    Κάθε Κυριακή, κάπου στην Ιερά οδό, στο τεράστιο προαύλιο ενός εγκαταλελειμμένου κτηρίου γίνεται το παζάρι των ρακοσυλλεκτών. Εκεί θα βρεις πολλά παλιά κινητά αλλά οι άνθρωποι δεν βγάζουν selfie, ούτε πηγαίνουν για εξπρεσιονισμούς. Τους μαζεύει η ανάγκη και η ιδιοτροπία. Ατελείωτα χωράφια από σκουπίδια στοιβάζονται ψάχνοντας για πελάτες.

    Χιλιάδες πλακέτες ηλεκτρονικών ειδών, ρούχα για 50 λεπτά του ευρώ, γρατζουνισμένα ποτήρια, τρισάθλιες μεταχειρισμένες μπότες (που δεν πέφτουν ποτέ κάτω από 4 ευρώ), μέχρι ληγμένα (υποθέτω) κουτιά τυρί φέτα από το Lidl. Οι πωλητές είναι στην συντριπτική πλειοψηφία τους τσιγγάνοι και το παζάρι σχεδόν δεδομένο.

    pazari 2

    Πριν μερικούς μήνες πήγα να αγοράσω μια ξεχαρβαλωμένη βαλίτσα για τις ανάγκες του «Πως Είναι Να Γυρνάς». Έκανα ένα γύρο, οι τιμές ξεκινούσαν από 20 ευρώ. Μου φάνηκαν πολλά, πήγα παρακάτω.

    Σε μια άκρη στεκόταν ένας νεαρός με τα μισά μου χρόνια και ανάμεσα στα άλλα είχε και μια βαλίτσα που μου φάνηκε ιδανική. Τον ρωτάω πόσο κάνει και μου απαντά 10 ευρώ. Ντράπηκα να παζαρέψω αλλά δεν ήθελα να δώσω τόσα χρήματα, απλά έγειρα το κεφάλι στο πλάι. «Κοίτα», μου απάντησε, «θα κάνουμε κάτι που θα βολεύει και τους δυο. 5 ευρώ, τι λες»; Χαμογέλασα και τα έδωσα. Πήρα την βαλίτσα, την έβαλα μπροστά στα πόδια μου και συνέχισα να χαζεύω την υπόλοιπη πραμάτεια του.

    Μετά από λίγο ένιωσα κάτι να γαντζώνεται στο παντελόνι μου. Κατεβάζω το βλέμμα και βλέπω ένα μικρό ρακένδυτο παιδί. Προφανώς ήταν ο γιός του νεαρού. Πιάνει την βαλίτσα που ήδη είχα αγοράσει και μου λέει, «θέλεις να πάρεις αυτήν την ωραία βαλίτσα; Μόνο 3 ευρώ»!

    Κάτι ψέλλισε στα ρομανί ο μπαμπάς, εγώ χαμογέλασα, του χάιδεψα το κεφάλι, πήρα την βαλίτσα και έφυγα.

    Τι αγόρασα άραγε εκείνη την Κυριακή; Μια βαλίτσα, ένα μικρό γεύμα, λίγα ψήγματα αξιοπρέπειας ή μια βουτιά στην πραγματικότητα;

    Όπως και να έχει έφυγα με ανάμεικτα συναισθήματα. 



    «Πως Είναι Να Γυρνάς» / Ο μεγάλος απολογισμός

    20.03.2014

    Φωτογραφία: Κώστας Μασσέρας

    Φωτογραφία: Κώστας Μασσέρας

     

    Έχω τόσα πολλά να πω. Υποθέτω όμως ότι αν δε βάλω ένα μέτρο δεν θα τελειώσω ποτέ!

    Την προηγούμενη βδομάδα πέρασα και «ξήλωσα» τα πράγματά μου από την «Φωκίωνος Νέγρη 16». Αυτές οι δυόμιση εβδομάδες της έκθεσης «Πως Είναι Να Γυρνάς», ήταν από τις καλύτερες της ζωής μου.

    Μετά την τελευταία performance βγάλαμε μια «οικογενειακή φωτογραφία» και ενώ είχα δει ότι δεν ήμασταν όλοι εκεί, συνειδητοποίησα ότι πάνω από 10 άτομα συνεισφέραμε για να πραγματοποιηθεί αυτή η τόσο απλή ιδέα. Με έπιασε δέος! Τόσοι άνθρωποι, σκέφτηκα, μοιραστήκαμε ένα προσωπικό όραμα, ένα μικρό όνειρο και το κάναμε μεγάλο. Δεν ξέρω, αυτό ίσως να είναι παραπάνω από αυτό που μου αξίζει!

     

    Φωτογραφία: Κώστας Μασσέρας

    Φωτογραφία: Κώστας Μασσέρας

     

    Ζήσαμε πολλά. Στην αρχή ήταν η αγωνία για το αν όλο αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί. Μετά ήρθε η έκπληξη! Είναι δυνατόν τόσοι άνθρωποι να πιστεύουν σε κάτι, να δουλεύουν τόσο πολύ, χωρίς κανένα ορατό κέρδος, μόνο και μόνο επειδή ένιωσαν ότι κάνουμε κάτι σημαντικό; Εγώ προσέγγισα κάθε έναν ξεχωριστά, ζητώντας τους το ελάχιστο για να λειτουργήσει το έργο και εκείνοι, όλοι, μου έδωσαν πολλά περισσότερα. Αν δεν ήταν ο Δημήτρης, ο Άκης, η Μαριλίζα, ο Τάσος, η Φανιώ, η Αθηνά, ο Βασίλης, ο Γιάννης, η Ελένη με τον (άλλο) Γιάννη, ο Κώστας και φυσικά ο οικοδεσπότης μας, τίποτα δεν θα ήταν το ίδιο.

    Τώρα όμως είναι ώρα να σκεφτώ το μετά. Δουλεύοντας τόσο καιρό με τους συνεργάτες μου, αυτό που είδα στα μάτια τους είναι η λαχτάρα για μια συνέχεια. Όλοι πιστεύουν ότι πρέπει να μην μείνουμε σε αυτήν την παρουσίαση. Θέλουν να βρούμε κι άλλους χώρους και να το ξαναδείξουμε. Μεγαλύτερους ίσως, που να υπόσχονται ακόμα μεγαλύτερη πρόσβαση σε περισσότερο κοινό και όχι μόνο εδώ, αλλά αν είναι δυνατόν ακόμα και στο εξωτερικό. Ξέροντας, βέβαια, πόσο δύσκολο είναι αυτό, δεν πετάω στα σύννεφα αλλά πιστεύω ότι χρέος μου είναι να προσπαθήσω για το καλύτερο.

    Ένα ευχαριστώ λοιπόν δεν λέει σχεδόν τίποτα, τους το είπα πολλές φορές και το εννοούσα κάθε φορά. Το ουσιαστικό ευχαριστώ θα είναι να μπορέσω να προσφέρω το επόμενο βήμα και να τους κάνω να νιώσουν ότι ο κόπος τους θα βρει την μεγαλύτερη δυνατή απήχηση.

    Όλο αυτό όμως δεν ήταν για εμάς, ήταν γι αυτούς που μας παρακολούθησαν.

     

    Φωτογραφία: Γιάννης Καρνεσιώτης

    Φωτογραφία: Γιάννης Καρνεσιώτης

     

    Πολύς κόσμος πέρασε από την «Φωκίωνος Νέγρη 16» εκείνες τις μέρες. Είδα ανθρώπους να κοιτούν με ενδιαφέρον, άλλους να μας προσεγγίζουν με κριτική διάθεση, άλλους με ελαφριά απορία και άλλους με πρόθεση να μάθουν περισσότερα. Είδα ανθρώπους που δεν έχουν επαφή με την σύγχρονη τέχνη να βουρκώνουν. Συγγενείς, φίλους και άγνωστους να τρώνε το γλυκό που πρόσφερε η Μαριλίζα και να ευφραίνονται, να πίνουν το ποτήρι με το νερό και να ξεδιψούν. Είδα φίλους να έρχονται ελαφρώς βαριεστημένοι (δεν ξεχνώ ότι μια πρόσκληση από φίλο ενέχει και ένα στοιχείο υποχρέωσης) και να φεύγουν λάμποντας. Σε όλους αυτούς, σε κάθε έναν ξεχωριστά, το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι νιώθω απεριόριστη ευγνωμοσύνη.

    Κλείνοντας θα ήθελα να γράψω τα πως και τα γιατί που γέννησαν αυτό το έργο, αλλά αν ξεκινήσω τώρα δεν θα τελειώσω ούτε την δευτέρα παρουσία! Αντ’ αυτού απλά θα αντιγράψω την εισαγωγή που έγραψα για το ομότιτλο βιβλίο της έκθεσης, που κυκλοφορεί από της εκδώσεις (.poema..):

     

    "Πώς Είναι Να Γυρνάς: ένας πολυπρόσωπος νόστος". Εκδώσεις (.poema..)

    “Πώς Είναι Να Γυρνάς: ένας πολυπρόσωπος νόστος”. Εκδώσεις (.poema..)

    Σ’ αυτό το σπίτι το παλιό.

    Είναι η σκουριά, ξέρεις. Αυτή που μετατρέπει τη λαμαρίνα από γυαλιστερό στολίδι, «ασήμωμα αγιογραφίας», σε θλιβερό απομεινάρι του πολιτισμού. Τι ειρωνεία. Το λαμπερό πορτοκαλί της βρεγμένης σκουριάς είναι που κάνει το μέταλλο να πεθαίνει.

    Κανονικά θα έπρεπε η ζωγραφική να φτάνει. Στα χέρια κάποιων παλιών δασκάλων, έφτανε και περίσσευε. Ήθελα όμως κάτι ακόμα. Να χτίσω ένα «ναό». Ζωγραφική, ήχο, λόγο, πραγματικά αντικείμενα. Ήθελα και τον άνθρωπο. Μια φιγούρα που θα περιδιαβαίνει και θ’ ακουμπά τα πράγματα, θα μιλά με τον ήχο και θα μιλάει τον λόγο. 

    Μήπως εκεί, μέσα από το σώμα, «αυτό το σπίτι το παλιό», φανερωθεί η ζωή που περνά μπροστά απ’ τα μάτια όσων βλέπουν; Μια ευκαιρία ίσως. Για την επιστροφή, τον νόστο, την αρχή, πριν φτάσει η νέα αρχή του θανάτου.

    Το σπουδαίο, ακούμε, είναι να είμαστε σύγχρονοι. Πιστεύω πως σημασία έχει να γίνεις άχρονος. Τουλάχιστον να προσπαθείς.

    Ευχαριστώ για όλα, μα κυρίως για τις αναμνήσεις, θα τα ξαναπούμε.



    Πώς Είναι Να Γυρνάς

    12.02.2014

    Πώς Είναι Να Γυρνάς

    Πώς Είναι Να Γυρνάς

    «Φωκίωνος Νέγρη 16»

    Εγκαίνια:

    Τετάρτη 19 Φεβρουαρίου στις 20:00 ακριβώς.

    Η πόρτα θα ανοίξει αυστηρά στις 20:00, με την έναρξη της περφόρμανς.

    Διάρκεια:

    19.2.2014 – 8.3.2014

    Αυτό είναι λοιπόν! Η ώρα έφτασε. Η έκθεση που τόσο καιρό είχα στο μυαλό μου, είναι τώρα.

    Η αρχική ιδέα ήταν για μια «ατομική έκθεση», αλλά έγινε κάτι πολύ περισσότερο.

    Αυτό που με έχει συγκινήσει πολύ είναι ότι μια προσωπική ιδέα έχει καταφέρει να γίνει συλλογικό όραμα! Για να γίνει αυτή η έκθεση έχουμε συνδημιουργήσει πολλοί!

    Φτιάξαμε ένα διαφορετικό εικαστικό έργο. Είναι ζωγραφική, εικαστική εγκατάσταση, λογοτεχνία, ηχητική-μουσική επέμβαση, θεατρικό δρώμενο και γίνεται σε ένα χώρο που συνήθως στεγάζει τα έργα ζωγραφικής ενός συλλέκτη έργων τέχνης. Συγκεκριμένα, θα παρουσιαστεί στην «Φωκίωνος Νέγρη 16», του συλλέκτη Σωτήρη Φέλιου (www.felioscollection.gr).

    Πρόκειται για ένα εγχείρημα που πραγματοποιείται με την εθελοντική συνδρομή των ανθρώπων που δουλεύουν σε αυτό. Από τον Σωτήρη Φέλιο που μας φιλοξενεί, τον συγγραφέα Δημήτρη Τανούδη που έγραψε ένα αφήγημα ειδικά για το εικαστικό έργο, τους ηθοποιούς Μαριλίζα Χρονέα και Τάσο Ράπτη που θα κάνουν την performance, τον μουσικό Άκη Μπογιατζή (των Sigmatropic) που συνθέτει ήχους και μουσική ειδικά για κάθε στιγμή του δρώμενου, μέχρι την Ελένη Γιώτη και τον Γιάννη Καραμήτρο που θα κάνουν κινηματογράφηση, τον Γιάννη Ξαρχάκο που μας έφτιαξε τα τρέιλερ, τον Κώστα Μασσέρα που θα απαθανατίσει τις στιγμές μας και τη Φανιώ Μιχαλοπούλου που «μας έχει κάθε μέρα στο κεφάλι της» και χειρίζεται την επικοινωνία, όλοι έχουν δώσει πολύ περισσότερα από αυτά που τους ζήτησα, χωρίς να προσδοκούν τίποτα. Όλοι, με την ελπίδα ότι αυτό που κάνουμε είναι κάτι ιδιαίτερο και σημαντικό.

    Ελπίζω ότι θα τα καταφέρουμε!

    Υ.Γ.

    Επισυνάπτω δύο συνδέσμους στο YouTube, καθώς και την σελίδα του χώρου, για να πάρετε μια ιδέα. Όλες τις λεπτομέρειες, ώρες, ημέρες κ.τ.λ. θα τις βρείτε εκεί.

    «Πατώντας εδώ, εμφανίζεται το μικρό τρέιλερ στο YouTube»

    «Πατώντας εδώ, εμφανίζεται το μεγάλο τρέιλερ στο YouTube»

    «Κι εδώ, η σελίδα της έκθεσης, στο site του χώρου»

     



    Η Χάνα Άρεντ στο Glee. Το τίμημα της ελευθερίας.

    29.11.2013

    My own dining table - In a holy place.

    Καλλιτέχνης: Ο τύπος που γράφει και το κείμενο εδωνά.
    Όνομα έργου: Το δικό μου τραπέζι, σε χώρο ιερό.
    Υλικά: Εικονοστάσι, λάδι σε καμβά, σκόνη, ηχητική εγκατάσταση.

     

     

    Είναι φορές που νιώθω σαν να έχω βάλει στοίχημα για τον πιο ετερόκλητο τίτλο κειμένου που μπορώ να σκεφτώ.

    Τέλος πάντων, παντού ακούς ότι η ελευθερία έχει τίμημα κι αυτό φαίνεται να είναι αναπόφευκτο. Να σου πω την αλήθεια είναι κάτι που μου φαίνεται αφόρητο. Προφανώς η λέξη ελευθερία έχει πολύ ευρεία έννοια, αλλά το γεγονός ότι ούτε τώρα, στον 21 αιώνα, δεν έχουμε καταφέρει σαν ανθρωπότητα να κατακτήσουμε ούτε το ελάχιστο που η λέξη πρεσβεύει, είναι κάτι που δεν το αντέχω.

    Αυτό, το να πρέπει να παλέψουμε και γι αυτό το ελάχιστο δεν μπορώ να το χωνέψω.

    Το τι συμβαίνει σε καθεστώς ανελευθερίας είναι κάτι που όπως είναι λογικό, έχει εξεταστεί κυρίως από την οδυνηρή πλευρά. Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά. Είναι η πλευρά που σε κρατά ζωντανό τις δύσκολές ώρες.

    Στο Glee παρακολουθούμε την ιστορία μιας σχολικής χορωδίας σε ένα Λύκειο στα μεσιανά της Αμερικής. Εκεί γίνονται πάνω κάτω όλα τα κλισέ που βρίσκεις σε μια αμερικάνικη οικογενειακή κωμωδία. Απλά θα έλεγα ότι αυτή είναι πιο τολμηρή, γιατί ασχολείται πολύ με θέματα διαφορετικότητας, εθνοτικών διαφορών (στα πλαίσια της πολυπολιτισμικής κοινωνίας των ΗΠΑ) και ομοφυλοφιλίας.

    Κάποια στιγμή ο Κέρτ, ένας ανοιχτά γκέι μαθητής και βασικό μέλος της χορωδίας, αναγκάζεται να εγκαταλείψει το Λύκειο μιας που ενδοσχολική βία που υφίσταται λόγω της ομοφυλοφιλίας του, έχει γίνει αφόρητη. Αναγκάζεται λοιπόν να μετακομίσει σε διπλανό σχολείο όπου η πολιτική ενάντια στις διακρίσεις είναι απόλυτη. Εκεί τα πράγματα πηγαίνουν καλύτερα. Κανείς δεν τον ενοχλεί, εντάσσεται στην αντίστοιχη χορωδία και όλα κυλούν ομαλά.

    Παρόλα αυτά συμβαίνει το εξής παράδοξο. Σε μια συνάντηση του με μια συμμαθήτρια από το παλιό του σχολείο παραδέχεται ότι δεν περνά και τόσο καλά. Προφανώς έχει ηρεμήσει από τις επιθέσεις αλλά νιώθει ένα κενό. Στο καινούριο του σχολείο δεν είναι παρά ένας από το πλήθος. Κανείς δεν αναγνωρίζει την μοναδικότητά του και κυρίως δεν νιώθει αυτήν την ζεστασιά που ένιωθε όταν τον υποστήριζαν οι λίγοι φίλοι του στη χορωδία του παλιού σχολείου. Φίλοι, που ως επί το πλείστον ήταν και αυτοί απαξιωμένοι λόγω της συμμετοχής τους στη χορωδία. Μπορεί λοιπόν να μην ήταν παρά μια παρέα «φλώρων», τουλάχιστον όμως ένιωθαν ότι έχουν κάτι να τους ενώνει και αυτό ήταν που τους έδινε δύναμη να συνεχίζουν. Στο καινούριο σχολείο όμως;

    Η Χάνα Άρεντ είναι αγαπημένη μου. Το βιβλίο της «Το Ολοκληρωτικό Σύστημα» ήταν μια αποκάλυψη. Εκεί η μεγάλη γερμανοεβραία πολιτική επιστήμονας και φιλόσοφος, αναλύει το πως λειτουργεί ένα τέτοιο σύστημα διακυβέρνησης. Αυτό όμως που μου προξένησε ανατριχίλα ήταν η εγγύτητα που παρουσιάζουν οι μέθοδοι αυτών των συστημάτων με αυτές που εφιστάμεθα σήμερα από την προβληματική μας δημοκρατία.

    Τρόμαξα.

    Ψάχνοντας στο You Tube βρήκα αυτήν την παλιά συνέντευξη. Γοητεύτηκα από την μοναδική γλώσσα του σώματος και το όλο στήσιμο της εκπομπής. Άβαφο μαλλί, σταυροπόδι, θρασύτατο τσιγάρο, παλιακή σκηνογραφία με βαριές δερμάτινες πολυθρόνες και καταπληκτικό τηλεοπτικό πλάνο, μόνιμα στην πλάτη του παρουσιαστή. Περίπου στο 53:25 του βίντεο ξαναθυμάται τα παιδικά της χρόνια και λέει κάτι αντίστοιχο με αυτό που έλεγε και ο Κέρτ στο Glee. Όπως λέει, τα μέλη της εβραϊκής κοινότητας έπασχαν από έλλειψη της αίσθησης του ανήκειν. Αυτό συνέβαινε κυρίως λόγω της διασποράς. Όποιος άνηκε όμως μέσα στην κοινότητα, ένιωθε παράλληλα ένα περίσσευμα ζεστασιάς από τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας. Και αυτό η Άρεντ το θυμάται πολύ καλά. Η ζεστασιά χάθηκε όταν ιδρύθηκε το κράτος του Ισραήλ, πιο συγκεκριμένα όταν ιδρύθηκε η Παλαιστίνη όπως λέει.

    Μήπως κάτι χάθηκε και το έχετε μετανιώσει, ρωτά ο παρουσιαστής; Ναι, απαντά εκείνη, κάτι χάθηκε! Πληρώνεις ακριβά για την ελευθερία. Δεν θα το ήθελα διαφορετικά, μου αρέσει να πληρώνω προσθέτει.

    Ο Κέρτ γύρισε τελικά στο παλιό του σχολείο αποφασισμένος να παλέψει, και όπως γίνεται σε κάθε αμερικάνικη ιστορία «που σέβεται τον εαυτό της» το τέλος ήταν καλό.

    Εμένα να σου πω την αλήθεια δεν μου αρέσει. Η ελευθερία έπρεπε αν είναι «δωρεάν».

    Μέχρι τότε όμως ας χαρούμε την ζεστασιά



    Βία.

    22.10.2013

    Via

     

    Όχι άλλη πια,

    την είδα με την άκρη του ματιού μου να ανακατεύει τα σκουπίδια. Τίποτα πρωτότυπο μέχρις εδώ. Τίποτα που να μην το έχω καταπιεί τα τελευταία χρόνια που κοιτάζω γύρω μου. Αυτή τη φορά ήταν μια γριά γυναίκα. Κάποια στιγμή κοιτάζω καλύτερα και βλέπω ότι έχει βρει ένα κουτάκι με μισοτελειωμένο παιδικό γιαούρτι. Βάζει τα ροζιασμένα της δάχτυλα για να αρπάξει ότι υπολείμματα έχουν μείνει. Τα φέρνει στο στόμα τρέμοντας και τα γλύφει ανυπόμονα.

    Ένας περαστικός παππούς της λέει, μην το κάνεις αυτό θα πάθεις κάτι. Εγώ γυρνάω και ψιθυρίζω κάτι σαν, θα πάθει κάτι το στομάχι σας, σταματήστε. Χωρίς να μας κοιτάξει μας λέει (μπουκωμένη από δάχτυλα περισσότερο και από γιαούρτι λιγότερο), δεν πειράζει τέτοιες ώρες…

    Ψάχνομαι, βγάζω ένα πεντάευρω της το δίνω και την παρακαλώ για μια ακόμα φορά να σταματήσει. Με κοιτάζει στα μάτια, μου λέει ευχαριστώ, αλλά εγώ δεν την κοιτάζω.

    Φεύγω τρέχοντας.

    Και τότε δικαιολόγησα την βία από όπου κι αν προέρχεται. Γιατί ήθελα να ασκήσω βία σε όποιον βλέπω στην τηλεόραση και ακούω στο ραδιόφωνο να την καταδικάζει. Γιατί βία σαν κι αυτήν δεν υπάρχει άλλη. Ο αργός θάνατος και ο καθημερινός βιασμός της ανθρώπινης ύπαρξης, δεν έχουν ταίρι.

    Μετά από ώρα, επιβράδυνα το βήμα μου. Μου πέρασε.

    Θυμήθηκα ότι είναι η ίδια γιαγιά που ζητιανεύει καθημερινά έξω από το σουπερ μάρκετ που ψωνίζω. Συνήθως δεν της δίνω χρήματα, (πιστεύω ότι) δεν έχω.

    Πήγα σπίτι,

    έφαγα.

    Σκέφτηκα να πάω για τρέξιμο. Να γυμναστώ και να χάσω αυτά που έφαγα, αλλά δεν πήγα. Βαρέθηκα.

    Ξαναβγήκα έξω για άλλες δουλειές,

    είδα αυτήν την αφίσα στο δρόμο.

    Δεν δικαιολογώ τη βία,

    θα το συνηθίσω κι αυτό.

    Αυτό, θα συνεχιστεί.

     

     



    Mr. Blue

    23.08.2013

     

    Την Δευτέρα βρέθηκα με τον πατέρα και τον αδελφό μου σε ένα ιδιότυπο «male bonding». Η τύχη το έφερε για πρώτη φορά και μετά από δεν ξέρω κι εγώ πόσους αιώνες να συνυπάρξουμε στην ίδια πόλη, χωρίς τα υπόλοιπα μέλη των οικογενειών μας. Πήγαμε σε μια καφετέρια στο Πασαλιμάνι να δούμε παιχνίδι του Ολυμπιακού.

    Είχα να νιώσω έτσι από τότε που ήμασταν στο σχολείο και με τον αδελφό μου παρακολουθούσαμε αγώνες, στον καναπέ του σαλονιού.

    Θυμάμαι πως η αριστερή πλευρά του καναπέ ήταν η πιο βολική, μιας που εκεί είχες την τηλεόραση ακριβώς απέναντι. Φυσικά, αν έδειχνε ματς, το να κάτσεις εκεί ήταν λάθος. Μικρέ (μου έλεγε ο πατέρας μου) κάνε πιο κει, αυτή είναι η θέση μου. Εκνευριζόμουν αφόρητα αλλά δεν μπορούσα παρά να υπακούσω. Με μια κουβέντα μεταφερόμουν στην χειρότερη θέση του σαλονιού.

    Προχθές έφτασα αργά, οι καλές θέσεις ήταν ήδη πιασμένες. Έτσι κι αλλιώς δεν μιλήσαμε για θέσεις. Δεν μιλήσαμε ούτε για προβλήματα, ούτε γι΄αυτά που μας χωρίζουν και μας κάνουν να κοιταζόμαστε με καχυποψία τις δύσκολες ώρες. Μετά από ένα φευγαλέο, «πως είναι τα παιδιά;» είπαμε μόνο για μπάλα και λοιπές σαχλαμάρες.

    Δεν ξέρω πως ακριβώς «λειτουργούν» οι γυναίκες αλλά έχω την άποψη ότι για την συντριπτική πλειοψηφία των αντρών η ελαφρότητα είναι ένα απαραίτητο «αξεσουάρ». Ίσως απλά την έχουμε ανάγκη, χωρίς κάποιο προφανή λόγο. Συχνά όμως τη φοράμε όποτε δεν μπορούμε ή δεν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε τα σοβαρά. Φυσικά δεν είναι λύση, αλλά είναι λύτρωση, έστω στιγμιαία.

    Γύρισα σπίτι χαρούμενος με τη συνοδεία μιας ελαφριάς μελαγχολίας στο στόμα. Είπαμε, δεν είναι λύση, αλλά είναι λύτρωση.

    Έστω στιγμιαία.

     




© 2010 Κωνσταντίνος Κωστούρος, Designed by Digitalbox